Kalkaanslag verwijderen in de badkamer: per oppervlak wat werkt

Witte waas op de douchewand, grauwe voegen, kalkranden rond de kraan en een bruine rand in de wc: kalkaanslag zie je overal in de badkamer terug. Het goede nieuws is dat kalk oplost in zuur. Het slechte nieuws is dat juist dat zuur ook marmer, cementvoegen en de afwerking van kranen aantast. Daarom loont het om per oppervlak te weten wat werkt en wat je beter laat staan.

Waarmee verwijder je kalkaanslag?

Kalkaanslag verwijder je met een zuur middel, omdat kalk (vooral calciumcarbonaat, een verbinding van calcium) daarin oplost. In huis zijn dat citroenzuur, schoonmaakazijn of een kalkreiniger uit de winkel. Welk middel je kiest hangt af van het oppervlak: glas, geglazuurde tegels en een porseleinen wc-pot kunnen goed tegen zuur, kranen alleen kort, en natuursteen helemaal niet.

Een handige basis is een citroenzuuroplossing van 1 tot 2 eetlepels citroenzuur per liter lauw water in een plantenspuit. Schoonmaakazijn gebruik je verdund, bijvoorbeeld 1 deel op 3 delen water, zoals het consumentenprogramma Kassa adviseert. Spoel na elk zuur middel na met schoon water.

Hoe krijg je kalk van een glazen douchewand?

Kalk op een glazen douchewand haal je weg door het glas in te spuiten met citroenzuuroplossing of verdunde azijn, een paar minuten te laten inwerken en daarna met een zachte spons en een trekker af te nemen. Glas zelf kan goed tegen zuur. Let wel op de randen: aluminium of verchroomde profielen en de kitnaden zijn gevoeliger.

1. Spoel de wand nat met warm water.
2. Spuit de wand in en laat het 5 tot 10 minuten inwerken. Voorkom dat het middel op profielen en kit blijft staan.
3. Wrijf met een zachte spons of microvezeldoek, van boven naar beneden.
4. Spoel af en trek de wand droog met een trekker.
5. Bij een dikke laag: herhaal, of leg een keukenpapiertje gedrenkt in de oplossing een kwartier tegen de plek.

Heeft je douchewand een fabriekscoating tegen vuil en kalk, kijk dan in de handleiding welke middelen zijn toegestaan. Schuurmiddel en staalwol geven krasjes waar kalk zich daarna juist sneller aan hecht.

Hoe verwijder je kalk van tegels en voegen?

Geglazuurde tegels maak je kalkvrij met citroenzuur of een kalkreiniger; voor de voegen tussen die tegels moet je voorzichtiger zijn. Cementvoegen bevatten kalk en worden aangetast door zure middelen. Kärcher adviseert daarom om tegels en voegen eerst nat te maken voordat je begint, zodat het zuur minder in de voeg trekt.

1. Maak tegels en voegen goed nat met schoon water.
2. Breng de oplossing aan en laat het kort inwerken, een paar minuten.
3. Borstel de voegen met een zachte borstel in de lengterichting.
4. Spoel royaal na, zodat er geen zuur in de voeg achterblijft.

Voor het wekelijkse onderhoud van voegen is een neutraal middel genoeg. Zijn je voegen van epoxy, dan zijn ze minder zuurgevoelig, maar de korte inwerktijd is nog steeds verstandig. Grauwe of zwarte voegen zijn vaak geen kalk maar vuil of schimmel; daar helpt zuur niet tegen.

Mag je zuur gebruiken op natuursteen en marmer?

Nee. Marmer, travertin en blauwe hardsteen bevatten zelf kalk en lossen op in zuur, net als de aanslag die je wilt verwijderen. Azijn, citroenzuur, citroensap en de meeste kalkreinigers laten doffe, ruwe plekken achter die je niet meer wegpoetst. Ook schoonmaakmiddelenfabrikant HG noemt deze kalkhoudende soorten het gevoeligst voor zuur.

• Gebruik een middel dat uitdrukkelijk geschikt is voor natuursteen, en test het eerst op een onopvallende plek.
• Neem kalkranden vaker en lichter weg met een vochtige doek en een neutraal middel.
• Weet je niet welke steen je hebt, behandel hem dan als zuurgevoelig. Graniet is minder gevoelig, maar wordt vaak afgewerkt met een impregneermiddel dat je met zuur ook aantast.
• Zijn er al doffe plekken, dan is herstel met polijsten werk voor een natuursteenspecialist.

Hoe maak je kranen kalkvrij?

Kranen maak je kalkvrij met een mild middel op basis van citroenzuur, op een doek aangebracht en maximaal 10 minuten laten inwerken. Dat is het advies van hansgrohe, dat middelen met azijnzuur, zoutzuur, mierenzuur en chloor afraadt. Grohe zegt hetzelfde over huishoudazijn. Spoel daarna na en wrijf droog. Voor de perlator en de douchekop staat een uitgebreid stappenplan in ons artikel over douchekop ontkalken.

Hoe verwijder je kalkaanslag in de wc?

Kalkaanslag in de wc verwijder je door het water in de pot te laten zakken, zodat het middel direct op de kalkrand komt, en het dan lang te laten inwerken. Porselein kan goed tegen zuur, dus hier mag het middel een nacht blijven staan.

1. Draai de stopkraan van het reservoir dicht en spoel door, of schep met een beker zoveel mogelijk water uit de pot.
2. Strooi 3 tot 4 eetlepels citroenzuur op de kalkrand of giet een zure wc-reiniger erover. Op een verticale rand helpt een keukenpapiertje dat je met oplossing tegen de pot plakt.
3. Laat het een paar uur of een nacht inwerken.
4. Borstel de rand los met de wc-borstel; een kunststof schraper helpt bij een dikke korst. Gebruik geen metalen schraper of staalwol op het glazuur.
5. Draai de stopkraan open en spoel een paar keer door.

Let op: gebruik een zuur middel nooit samen met chloor of bleekmiddel, ook niet kort na elkaar. Volgens het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum ontstaat dan chloorgas, en in een kleine ruimte als het toilet kan dat ogen en luchtwegen irriteren. Spoel eerst goed door voordat je van middel wisselt.

Wat doe je tegen hardnekkige kalk?

Hardnekkige kalk verwijder je door het zuur langer contact te geven, niet door harder te schuren. Een doek of keukenpapier gedrenkt in de oplossing houdt het middel op zijn plek. Herhaal korte rondes, en spoel tussendoor na. Schuurmiddel, staalwol en de ruwe kant van een spons verwijderen misschien kalk, maar ook glans en coatings, en daarna hecht nieuwe kalk zich sneller. Gaat het om natuursteen of een gekleurde kraan, kies dan voor het middel van de fabrikant en accepteer dat het meerdere rondes kost.

Hoe voorkom je kalkaanslag in de badkamer?

Kalkaanslag voorkom je door water geen tijd te geven om te verdampen. Kalk blijft achter waar water opdroogt, dus wie na het douchen droogmaakt, hoeft veel minder te ontkalken.

• Trek na elke douchebeurt de glazen wand en de tegels af met een trekker. Dat kost een halve minuut.
• Wrijf kranen en de douchekop droog met een doek.
• Ventileer, zodat de badkamer snel opdroogt.
• Doe eens per week een lichte ronde met een mild middel, in plaats van eens per maand een zware.
• Laat de wc niet lang ongebruikt; een rand ontstaat vooral bij stilstaand water.

Hoeveel kalk je moet bestrijden hangt af van de hardheid van je water, en die kun je zelf meten. Met zachter water ontstaat er minder aanslag, op tegels, in de wc en ook in leidingen en apparaten die je niet ziet. Een waterontharder op de hoofdleiding pakt dat voor het hele huis aan; lees hoe een waterontharder werkt en of het voor jouw woning zinvol is. Kevin kan je daarbij adviseren.

Bronnen

• hansgrohe: Reinigen en onderhoud
• GROHE: Fittings Care Tips
• HG: Hoe krijg je kalk van natuursteen af?
• Kärcher: Handige tips om voegen te reinigen
• Kassa (BNNVARA): Zwakke waterstraal tijdens het douchen? Zó maak je de douchekop kalkvrij
• HG: Waarmee kun je je koffiemachine ontkalken?
• RIVM: Rapport 660100001 (pdf)